
OR-begrippenlijst
en afkortingen
Als OR-lid komt er behoorlijk wat op je af. Niet alleen qua rol binnen het bedrijf en de bijpassende taken/verantwoordelijkheden, ook alle termen en afkortingen duizelen je misschien. Wij helpen je op weg!
Mocht je nog iets missen of ergens behoefte aan hebben: Laat het ons weten!
OR-begrippenlijst en afkortingen (alfabetisch)
- Ambtelijk secretaris: Ondersteuner van de medezeggenschap, geen OR-lid
- Arbo: Arbeidsomstandigheden (vastgelegd in de Arbowet). De OR heeft een belangrijke taak bij Arbo-zaken (zie ook artikel 27 WOR)
- Artikel 24-overleg: Overleg volgens artikel 24 van de WOR, minimaal 2 keer per jaar tussen OR en bestuurder over algemene gang van zaken. Bij dit overleg kan de RvC of RvT worden uitgenodigd. Vooral ook bedoeld om procesafspraken te maken over aankomende dossiers
- Bedrijfscommissie: Commissie ingesteld door de SER, die tot taak heeft te bemiddelen wanneer er geschillen ontstaan tussen de ondernemer en zijn OR. De bedrijfscommissie was in het verleden een verplichte tussenstop voordat de gang naar de rechter gemaakt kan worden. Tegenwoordig kan ook rechtstreeks een geschil bij de rechter worden voorgelegd. De bedrijfscommissie is daardoor wat naar de achtergrond geraakt. Toch kan het verstandig zijn om niet meteen naar een rechter te gaan, omdat tegenstellingen daar vaak worden uitvergroot, terwijl de bedrijfscommissie juist een bemiddelende rol kan spelen
- BHV: Bedrijfshulpverlening. Onderdeel van het Arbo-beleid en dus ook een aandachtspunt voor de OR
- BOR: Bijzondere ondernemingsraad. Komt vaak voor bij fusies. Omdat de onderneming tijdens het fusieproces nog niet bestaat is er geen wettelijke basis voor een OR die zich met de nieuw te vormen organisatie bemoeit. Via een convenant kunnen de OR’en van de fusiepartijen samen een tijdelijke tijdelijke OR oprichten, specifiek voor het fusieproces
- CAO: Collectieve Arbeidsovereenkomst. Overeengekomen door werkgevers en vakbonden. In een CAO kunnen onderwerpen staan die door werkgevers en bonden aan de OR gedelegeerd worden ter uitwerking)
- Commissie: Vaste, voorbereidings- of onderdeelcommissie van de OR, vastgelegd in het reglement en ingesteld via een instellingsbesluit. Artikel 15 WOR regelt dit wettelijk
- Convenant: Document waarin afspraken tussen bestuurder en OR worden vastgelegd, bijvoorbeeld rondom bevoegdheden van een bijzondere OR of inzake (aanvullende) faciliteiten voor de OR
- COR: Centrale ondernemingsraad. Soms ingesteld in grotere ondernemingen, waar aparte ondernemingsraden zijn ingesteld voor verschillende onderdelen van de onderneming. Een COR behandelt dan ondernemingsbrede aangelegenheden
- DB: Dagelijks Bestuur. Wettelijk moet er in elk geval een voorzitter zijn en moet het secretariaat van de OR “geregeld” zijn. In de praktijk bestaat een DB vaak uit een voorzitter, een vice-voorzitter en een secretaris, soms aangevuld met een of meer OR-leden
- DOR: Departementale ondernemingsraad (bij ministeries); de ondernemingsraad van een specifiek departement
- EOR: Europese ondernemingsraad. Ingesteld op basis van een Europese richtlijn en bedoeld voor internationale organisaties die actief zijn in meerdere Europese landen
- Geoormerkte zetel: Zetel gereserveerd voor een specifieke groep medewerkers in de onderneming. Bij gebrek aan kandidaten gaat de zetel naar de kandidaat met de meeste stemmen. Geoormerkte zetels worden vaak gebruikt om de nadelen van verkiezingen op basis van kiesgroepen te omzeilen
- GOR: Groepsondernemingsraad. Komt niet zo heel vaak voor maar wordt gebruikt in grotere ondernemingen met meerdere separate onderdelen. Voor een aantal van die onderdelen, maar niet alle, wordt soms een groepsondernemingsraad ingesteld
- Instellingsbesluit: Document waarin het besluit wordt vastgelegd om een commissie in te stellen, aangevuld met de werkwijze van die commissie, de samenstelling en de faciliteiten
- Jurisprudentie: Eerdere uitspraken van de rechter, bruikbaar voor de OR als referentiepunt. Maar pas op: naar jurisprudentie kan niet altijd ‘zomaar’ verwezen worden. Rechterlijke uitspraken hebben namelijk altijd betrekking op de specifieke casus waarop die uitspraak gebaseerd is. Wanneer je jurisprudentie wilt gebruiken, moet jouw casus dus vrijwel identiek zijn aan die waarop de uitspraak gericht was
- Kiesdeler: Rekenfactor die binnen het lijstenstelsel – een methode om de verkiezingsuitslag te bepalen – berekend wordt om het aantal verworven zetels per lijst te bepalen
- Kiesgroepen: Afgebakende groepen van in de onderneming werkzame personen, gedefinieerd in het reglement, waaruit kandidaten worden aangedragen voor verkiezingen
- Lijstenstelsel: Stemmethode waarbij op een lijst wordt gestemd. Deze methode is vergelijkbaar met de wijze waarop verkiezingen voor de Tweede Kamer en de Gemeenteraad plaatsvinden. Bij deze methode hoeft niet per se de kandidaat met de meeste stemmen in de OR gekozen te worden, omdat de gekozen leden bepaald worden door de volgorde op de kieslijst. Uitzondering is alleen de kandidaat die in zijn eentje de kiesdeler heeft behaald.
- OC: Onderdeelcommissie. Vaak ingesteld voor specifieke onderdelen van een onderneming. Aan een OC kunnen vergaande bevoegdheden worden toegekend, waardoor een OC vaak als een ‘OR Light’ opereert. Alleen de bevoegdheid om zelfstandig een rechtsgang te volgen kan niet aan een OC worden overgedragen.
- OK: Ondernemingskamer van het Gerechtshof in Amsterdam. Indien een OR vaststelt dat de ondernemer het advies – in geval van een adviesplichtige kwestie – niet overneemt, bestaat de mogelijkheid om binnen een maand na kennisneming van het besluit van de ondernemer aan de OK voor te leggen
- OR: Ondernemingsraad. Deze wordt ingesteld indien een onderneming in de regel ten minste 50 in de onderneming werkzame personen telt en heeft tot taak een bijdrage te leveren aan het goed functioneren van de onderneming ion al haar doelstellingen en daarbij op te treden als vertegenwoordiging van de in de onderneming werkzame personen. Soms wordt het noodzakelijke aantal mensen in de onderneming bij CAO aangepast (verlaagd)
- Personenstelsel: Stemmethode waarbij op individuele personen wordt gestemd en waarbij de uitslag van de verkiezingen simpel wordt bepaald door de kandidaten die achtereenvolgens het hoogste aantal stemmen hebben gekregen
- Preventiemedewerker: Medewerker verantwoordelijk voor risico-inventarisatie, de naleving van het Plan van Aanpak dat naar aanleiding daarvan wordt opgesteld en de arbeidsomstandigheden binnen de onderneming. De OR heeft instemmingsrecht bij de benoeming van deze functionaris
- PVT: Personeelsvertegenwoordiging. Bij ondernemingen met meer dan 10 en minder dan 50 medewerkers kan een PVT worden ingesteld. De instelling is in de WOR geregeld, evenals de rechten en bevoegdheden van de PVT. Deze zijn aanzienlijk minder dan bij een OR. Het instellen van een PVTis echter altijd nog beter dan helemaal geen medezeggenschap organiseren. Wanneer minstens de helft van de in de onderneming werkzame personen daarom verzoeken, is de ondernemer verplicht een PVT in te stellen
- Reglement: Document waarin de werkwijze van de OR is vastgelegd, zoals ledenaantal en verkiezingsprocedure. In de WOR staat een aantal eisen waaraan het reglement moet voldoen c.q. wat daarin minimaal geregeld moet worden. De SER publiceert regelmatig voorbeeldreglementen. Dit zijn kwalitatief prima documenten, maar hebben geen verplkcihtend karakter. De OR kan dus ook zelfs zijn eigen reglement volledig vormgeven, mits voldaan wordt aan de voorwaarden genoemd in de WOR
- RI&E: Risico-inventarisatie en -evaluatie. De ondernemer is verplicht om deze periodiek uit te voeren c.q. te laten uitvoeren. Zeker wanneer er zaken veranderen in de werkomgeving of de bedrijfsactiviteiten is het nuttig om een RI&E uit te voeren. Op basis van de bevindingen moet er een Plan van Aanpak worden opgesteld, dat ervoor zorgt dat eventuele probleempunten en risico’s worden aangepakt. De OR heeft instemmingsrecht ten aanzien van de RI&E en het Plan van Aanpak
- WOR: Wet op de ondernemingsraden. Sinds 1950 het wettelijke kader en de basis waarop een groot deel van de inspraak van werknemers in organisaties in Nederland gebaseerd is
Wil je meer weten over medezeggenschap of loop je als OR-lid ergens tegenaan? Wij helpen je graag op weg.
